تاریخ خبر: کد خبر: 4568

از میان ویژه نامه‌های نوروزی نشریات استان/

آنچه باید درباره میهمانی و میزبانی بدانیم

معمولا ایام عید مساوی است با میهمانی رفتن و میهمان داری کردن،بنابراین فرصت خوبی است برای این که بتوانیم روی خودمان کار کنیم و فرهنگ میزبانی کردن یا مهمان بودن بهتر را یاد بگیریم.

آنچه باید درباره میهمانی و میزبانی بدانیم

قاصد نیوز: خوشبختانه ما در دینمان برای انجام هر کاری آداب خاص خودش را داریم. میهمانی هم آداب خاص خودش را دارد و جالب این جاست که تا تمام جزئیات را به ما گفته اند، فقط کافی است که آن ها را در زندگی مان اجرا کنیم تا به عنوان یک عنصر فعال در زمینه فرهنگ سازی دینی شناخته شویم.

 

چطور مهمان دعوت کنیم؟

شرط اول دعوت میهمان، نیت است، نیتمان باید صله رحم باشد، ایجاد انس و صمیمیت باشد. نیت دعوت میهمان، درست نیست بر اساس چشم و هم چشمی و پزدادن و سود و منفعت رسانی به خود باشد.

 

دعوت انتفاعی ممنوع! منظور از دعوت انتفاعی یعنی دعوتی که به ما منفعت و سودی می رساند؛ مثلا می گوییم فلان آدم را دعوت می کنم تا به هوای میهمان شدن فلان کار را برایم انجام دهد یا مثلا فلانی در بانک کار می کند، شاید بتواند وامی برایم جور کند.

 

دعوت کردن، بده بستان نیست. مبادله کالا به کالا نیست؛ یعنی چون فلانی مرا دعوت نکرد، پس او را دعوت نمی کنم. این بار نوبت شماست و بار بعدی نوبت ما! در دین از این حرف ها نداریم. فکرش را بکنید؛ شاید یکی دوست داشته باشد میهمانی بگیرد ولی واقعا نداشته باشد. یعنی توانایی مالی برای پذیرایی نداشته باشد، نتواند حق شما را ادا کند.

 

در دعوت کردن میهمان عجله نکنیم؛ یعنی کوتاهی نکنیم. وقتی می خواهیم میهمانی دعوت کنیم، نگوییم باشد برای فردا یا پس فردا. همان موقع که نیت کردیم، دعوت کنیم. میهمان که بیاید، با خودش خیر و برکت به خانه ما می آورد، خیالتان تخت.

 

برای دعوت میهمان به ثروتش اهمیت ندهیم. دسته بندی نیازمندی و بی نیازی نداریم. همه را دعوت کنیم.

 

 دعوت را بپذیریم. دوری راه، خستگی، بی حوصلگی ، روزه بودن  و...هیچ کدام مانع این نمی شود که شما دعوت کسی را رد کنید؛ مگر در ضرورت؛ مثلا مطمنئید که دعوت شده اید تا تحقیر یا سرزنشتان کنند، لزومی ندارد بروید یا می دانید که با رفتن به این میهمانی عزت شما زیر سوال می رود یا دعوتشان همراه با ذلت است. در این صورت می توانید نروید و فقط با یک سلام و احوال پرسی رفت و آمدتان را حفظ کنید. حتما تا به حال برای شما هم پیش آمده که حوصله میهمانی رفتن نداشته اید یا راه خیلی دور بوده است و دعوت را قبول نکرده اید. امام باقر(ع) می فرمایند: دعوت مومن را بپذیرید، حتی اگر پنج فرسنگ فاصله باشد.

 

چطور میهمان خوبی باشیم؟

صاحبخانه را بسختی نیندازید. طوری برخورد نکنیم که صاحبخانه به خاطر ما به زحمت و تکلف بیفتد. می گویند روزی حارث بن عبدالله، حضرت علی(ع) را میهمان کرد و ایشان فرمودند، به سه شرط می پذیریم که میهمان تو شوم، یکی اینکه خودت را به زحمت نیندازی و دوم اینکه به زن و بچه ات زحمت ندهی و از بیرون غذا تهیه نکنی و زیر بار قرض نروی. سوم اینکه هر چه در خانه ات هست، از من دریغ نکنی. حارث پذیرفت و حضرت(ع) میهمانش شدند.

 

میهمان باید گوش به فرمان صاحب خانه باشد. و هر جا صاحب خانه گفت، همان جا بنشیند؛ مثلا بهتر است مهیمان جایی بنشیند که مشرف به آشپزخانه نباشد تا صاحبخانه راحت بساط پذیرایی را فراهم سازد.

 

لطفا بدون دعوت جایی نروید! حتما دیده اید بعضی از افراد کلا اهل این حرف ها نیستند. نه تنها وقتی که خودشان دعوت نیستند می روند میهمانی، بلکه با خودشان افراد دیگر ار هم میبرند تا دور همی خوش بگذرد. روایت داریم که چند گروه اگر ملامت شدند، خودشان مقصرند. یکی از آنها کسی است که بدون دعوت جایی می رود.

 

اگر تنها دعوت شدید، با خوتان فرد دیگری را نبرید، مگر این که با صاحب خانه هماهنگ کنید. حواستان باشد گاهی واقعا بردن فرد دیگر شاید آثار شرعی داشته باشد؛ به خصوص اگر در دعوت نامه نوشته شده از آوردن بچه ها خودداری کنید.

 

زمانتان را طوری تنظیم کنید که سر موقع برسید خیلی زودتر یا خیلی دیرتر از موعد میهمانی به خانه صاحب خانه آوار نشوید! خوب نیست که میزبان را قافل گیر کنید با زود رفتنمان یا منتظر بگذاریم با دیر رسیدنمان.

 

آخ آخ! از این یکی هر چه بگوییم، کم گفتیم. شما برای چه به مهمانی می روید؟ خدایی نکرده برای تجسس؟ برای این که به حس فضولی و کنجکاویتان جواب دهید؟ یا مثلا ببینید که فلانی چه تغییراتی در خانه و زندگی اش داده است؟ نکنید این کار ها را! این ها انس و صمیمیت نمی آورد!

 

به عنوان میهمان خودتان به زحمت نیندازید؛ مثلا اگر جای خیسی می نشینید، نپرسید که این جا پاک است یا نه، چون حجتی بر شما نیست، مگر این که مطمئن باشید پاک نیست. یا مثلا بعضی ها به خاطر این که نمی دانند طرف خمس و زکات می دهد یا نه، پا به خانه کسی نمی گذارند. وقتی که نمی دانیم، حجتی بر ما نیست مگر مطمئن شویم که خمس و زکات نمی دهند.

 

حواستان به ساعت باشد، میهمان نباید آن قدر بنشیند که میزبان را خسته کند. میهمان فقط تا سه روز میهمان است بعدش می شود صاحب خانه. این را حتی در روایات هم داریم.

 

چه طور میزبانی کنیم؟

میزبان که باشید حق ندارید میهمان را به کار وادار کنید. بعضی ها اخلاقشان است. که با نیت انتفاعی افراد را به خانه شان دعوت می کنند؛ مثلا آشنایی دارند که کار فنی می کند. می گویند دعوتش می کنیم تا به همین هوا دستی به شیر آب هم بکشد و درستش کند. یک شب امام رضا (ع) میهمانی داشت و چراغ اتاق خاموش شد میهمان خواست بلند شود و چراغ را روشن کند که امام فرمود: ما برای کار های خانه از میهمان استفاده نمی کنیم. یک چنین جایگاهی دارد میهمان! البته شده که در میهمانی ها تعداد نفرات زیاد بوده است و افراد خودجوش بلند شده اند برای کمک و همراهی. این بحثش جداست با اینکه در توان میزبان باشد و از میهمان طلب کند.

 

میزبان که باشی، باید برای میهمانتان آسایش فراهم کنید. میهمان دعوت نکنید یا اگر دعوت می کنید، با آسایش همراه باشد؛ مثلا گاه می روید خانه بعضی ها، با این که خودشان دعوتت کرده اند، هنوز نه غذایشان آماده است و نه چایشان دم کشیده است و نه بساط پذیرایی فراهم! تامین آسایش میهمان به حدی اهمیت دارد که روایت داریم غذا را یک باره سر سفره بیاورید تا تکلیف میهمان مشخص بشود که چه می خواهد بخورد.

 

از دیگر زمینه های آسایشی که میزبان باید برای میهمان فراهم کند، این است که وقتی میهمان می آید، بساط پذیرایی آماده باشد. میهمان معطل نشود که شما بروی از سر کوچه میوه بخری یا چایتان دم بکشد و غیره حتی سفارش شده، غذا را زود بیاورید تا میهمان معطل نشود.

 

به عنوان میزبان زودتر غذا را شروع کنید و برای میهمان غذا بکشد و دیرتر عقب بروید. طوری برخورد نکیند که میهمان رویش نشود باز هم بخورد یا خدایی نکرده گرسنه از سفره بلند شود. آن قدر تعارف نکنید که پدر طرف را در بیاورید یا آن قدر بی تعارف باشید که میهمان در رودربایستی بماند.

 

میزبان باید فضای خانه را به سمت رشد و تعالی ببرد؛ مثلا می توانید از قبل با خانواده هماهنگ کنید که در مورد فلان موضوع بحثی راه بیندازیم که کمتر به مباحثی مثل غیبت و چشم و هم چشمی و...پرداخته شود. یا امکانات لازم را برای وضو گرفتن و نماز خواندن و حتی رعایت حریم فراهم کنید؛ مثلا زنانه مردانه کنید خانم ها در اتاق و آقایان در حال و پذیرایی.

 

حواستان به شان میهمانانتان باشد. وقتی میهمان دعوت می کنید، باید سنگ تمام بگذارید؛ حتی گفته شده که باید خودتان را به زحمت بیندازید برای میهمانی که دعوت کرده اید. نگویید نان و پنیری هست با هم می خوریم، این حرف برای میهمان ناخوانده است. به زحمت انداختن با تجمل و تکلف توفیق دارد، نیتش فرق میکند. در اولی خوتان را به زحمت میندازید تا انس و محبتی ایجاد کنید و با خوردن غذای خوشمزه یا کیکی که خوتان پخته اید محبتی در دل هم ایجاد کنید. ولی در دومی نیت این است که خودتان را نشان دهید؛ یعنی بله! ما هم داریم، ما هم میتوانیم  و....

 

بهترین ها را برای میهمانتان بیاورید. هر چه دارید بیاورید. کم نگذارید و فکر نکنید که تمام می شود. خدا جبار است و جبران می کند؛ البته به هر طریقی که خودش بخواهد جبران می کند؛ مثلا شاید بلایی را از شما دفع کند به واسطه میهماان نوازی تان یا شاید کارتان را در جایی را بیندازد.

 

منبع: ماهنامه جریان امروز

کلمات کلیدی

ارسال نظر

تریبون