تاریخ خبر: کد خبر: 6894

«هیئت» و «امّت‎»؛ تقابل یا تعامل؟

به قلم: حجت الاسلام مهدی محمدآبادی

«هیئت» و «امّت‎»؛ تقابل یا تعامل؟

یکی از اهداف قیام شکوهمند حضرت ابا عبد الله علیه اسلام –به بیان خود حضرت- «اصلاح امت رسول اکرم صلی الله علیه وآله» بوده است؛ «إِنَّمَا خَرَجْتُ أَطْلُبُ الصَّلَاحَ فِی أُمَّةِ جَدِّی مُحَمَّد» (مناقب ابن شهرآشوب، ج4، ص89) در این روایت شریف، از واژه «امت» استفاده شده -نه «شیعه»، یا «موالی» یا واژه‎های مشابه- و این انتخاب، بیانگر تأکید سید الشهدا علیه السلام است، بر این‎که ایشان، امام همه امت اسلامی، و دلسوز همه مسلمانان هستند؛ شیعه امیرالمؤمنین علیه الصلاة و السلام باشند، یا نباشند. و به همین دلیل است، که اهل سنت ایران و جهان، همگام با شیعیان، مراسمی را برای بزرگداشت سبط نبی اکرم و قیام حماسی‎ ایشان، برپا می‎دارند. با این تفاصیل، حضرت ابا عبدالله علیه السلام، وجه مشترک، و محور اتحاد امت اسلامی هستد. و این‎که حضرت امام می‎فرمایند: «محرم و صفر است که اسلام را نگه داشته است» (صیحفه امام، ج15، ص330) در پرتو این حقیقت بوده است.

 

تأکید ائمه علیهم السلام، بر بزرگداشت یاد و خاطره حماسه کربلا، نبوده، جز برای زنده ماندن اهداف و آرمان‎های آن در جامعه اسلامی. و در طول این 14 قرن، مجالس عزاداری و هیئات، کارکرد اصلیشان همین بوده است. سؤال: پس چرا امروزه، هیئت، تبدیل به نماد افتراق امت اسلامی شده‎؟ عوامل متعددی در این قضیه دخیل هستند، که به اختصار، به 2 مورد اشاره می‎شود:

1. یک عقیده غلط که کم و بیش در بین ما شیعیان رواج دارد، این است که معارف اهل بیت علیهم السلام را، میراثی صرفا شیعی می‎دانیم، و طبعا شیعیان (بخوانید «هر کس که ادعای تشیع کرد») را هم، تنها وارث آن! لذا اهمیتی به تبعات رفتار و گفتار خود، و بازتاب آن در بین سایر مسلمانان هم نمی‎دهیم. در حالی که به استناد بند اول این نوشتار، و نیز سایر متون دینی و سیره اهل بیت علیهم السلام، بطلان این پندار، اثبات می‎شود؛ یعنی: شیعه، امانتدار اهل بیت است –همان‎طور که ائمه علیهم السلام، «امین الله فی خلقه» هستند- و هیئت، محلی برای تجلی فضائل و معارف حقّه این بزرگواران؛ پس سزاوار است که این روایت شریف حضرت رضا علیه السلام، سرلوحه هیئتیها باشد: «خدا رحمت کند بنده‎ای را که امر ما را زنده کند ... [یعنی] علوم ما را بیاموزد و آن را به همه مردم [چه شیعه و چه سنی، و چه غیر مسلمان] بیاموزد، چرا که اگر مردم زیبایی‎های کلام ما را بفهمند، قطعا از ما پیروی می‎کنند.» (عیون أخبار الرضا، ج1، ص307) و روشن است که هر گونه رفتار و گفتار تفرقه‎افکنانه ما، مخلّ به این هدف است. خصوصا که امروزه، رسانه‎ها، هیچ چیزی را برای مخفی کردن باقی نگذاشته‎اند.

 

2. این‎که ما شیعیان، مذهب خود را، به حق، و به استناد ادله عقلی و نقلی، تنها قرائت صحیح از اسلام می‎دانیم، باعث شده که لوازم عملی را هم برآن بار کنیم؛ مثلا این‎که حق داریم حتی برخی از مستضعفان فکری، که هنوز به این سطح از معارف ناب نرسیده‎اند را، دشمن بدانیم! در حالی که در قرآن کریم، «مودت ذی القربی» اجر رسالت نبی اکرم معرفی شده است (روشن است که مودت، رتبه قبل از تبعیت و اطاعت است)، و نیز در زیارت عاشورا و سایر منابع روایی، معیار سلم (صلح) وحرب (جنگ) شیعیان نسبت به سایرین، سلم و حرب با ائمه علیهم السلام معرفی شده است («إنی سلم لمن سالمکم و حرب لمن حاربکم») و روشن است که سلم و حرب، در مقام ابراز و بروزات خارجی انسان است. یعنی عقیده باطل دیگران (مثلا این که اهل سنت، قائل خلافت بلا فصل حضرت علی علیه السلام نیستند، و ایشان را خلیفه چهارم می‎دانند)، مجوز دشمنی ما با ایشان نمی‎شود (مثلا قرآن کریم، مسلمانان را حتی از ناسزاگویی به مقدسات مشرکان هم منع می‎کند،‌ تا باب هدایتشان، در اثر تحریک تعصبات کور، بسته نشود)، چه رسد به این که عامه اهل سنت -از هر فرقه فقهی و کلامی- به محبت اهل بیت علیهم السلام اذعان دارند، و کم و زیاد، آن را ابراز هم می‎کنند.

 

نباید جوری باشد، که وهابیت و اربابان استکباری آن، بتوانند از رفتارهای تفرقه‎افکنانه بعضی هیئات و هیئتی‎ها، به عنوان ابزاری برای دفع اهل سنت از معارف اهل بیت و جذب ایشان به دستگاه شیطانی خود سوء استفاده کنند. به راستی اگر کسی زمینه جذب به دامان اهل بیت صلوات الله علیهم و تشیع راستین را داشته باشد، و ما با سوء رفتار خود، او را طرد کردیم و به دامان شیطان انداختیم، نباید در روز قیامت، پاسخگوی حضرات معصومین باشیم؟ آیا در ضلالت او شریک نخواهیم بود؟ به استناد آیات و روایات، قطعا چنین است.

 

خلاصه این‎که، در کنار ثقلین (قرآن و اهل بیت)، امت رسول اکرم نیز از مهمترین یادگارهای ایشان است، که بستر نقل حقائق و نشر مکتب اهل بیت تا امروز نیز بوده است (چون شیعه همیشه در اقلیت بوده،‌ و اگر بنا بر تفرقه بود، اصلا امروز اثری از تشیع باقی نمانده بود). و از مهمترین محورهای همگرایی امت‎ اسلامی، محبت اهل بیت علیهم السلام است. هیئتیهای با غیرت، امروز وظیفه سنگین حفظ و حراست از این امانت الهی، و زمینه‎سازی برای ارتقای فهم عموم بشریت از معارف خاندان عصمت و طهارت، و در نهایت، اقبال و اشتیاق جهانی به حکومت موعود عجل الله فرجه را بر عهده دارند. و این هدف گرانسنگ، جز در بستر محبت و الفت، ممکن نیست، حتی برای رسول اکرم؛ «به واسطه رحمت الهی بود که در برابر مردم، لیّن و نرم شدی؛ در حالی که اگر خشن و سنگدل بودی، از اطرافت پراکنده می‎شدند.» (آل عمران، 159)

 

کلمات کلیدی

ارسال نظر

تریبون